Koronarografia i angioplastyka

 

KORONAROGRAFIA I ANGIOPLASTYKA TĘTNIC WIEŃCOWYCH: Najczęstsze pytania

Co to jest koronarografia?

Koronarografia jest specjalnym rodzajem badania tętnic wieńcowych przy użyciu promieniowania rentgenowskiego.

Tętnice wieńcowe nie są wykrywalne w zwykłym zdjęciu rentgenowskim. Podczas koronarografii podaje się do tętnic wieńcowych substancję barwiącą (tzw. kontrast). Dzięki temu tętnice i ich małe odgałęzienia są uwidocznione w zdjęciach rentgenowskich jako sieć, która przypomina układ „dróg na mapie”.

Kontrast jest wstrzykiwany przez cewnik (cewnik jest cienką, giętką, pustą w środku rurką).

 

Jak przebiega koronarografia?

Pacjent leży płasko na stole zabiegowym w Pracowni Kardiologii Inwazyjnej. Nad stołem zabiegowym znajduje się urządzenie emitujące promieniowanie rentgenowskie.

Na początku operator znieczula miejsce nacięcia skóry. Nacięcie skóry i wkłucie nie będą więc bolesne.

Następnie cewnik zostaje wprowadzony do tętnicy (udowej-czyli z dostępu od pachwiny; lub promieniowej-czyli od „ręki”) poprzez małe nacięcie skóry.

Lekarz delikatnie wsuwa cewnik do tętnicy kierując się nim w stronę serca. W trakcie przesuwania cewnika stosuje się niskie dawki promieniowania w celu lokalizacji końcówki cewnika. Lekarz ustala pozycję cewnika oglądając zdjęcia rentgenowskie na monitorze.

Gdy cewnik zostanie delikatnie wprowadzony do jednej z głównych tętnic serca, przez cewnik podawany jest kontrast.  W krótkim czasie, gdy podawany jest kontrast wykonywany jest film przy użyciu promieniowania rentgenowskiego. Kontrast jest wyraźnie widoczny w rentgenie, gdy przepływa przez tętnice w sercu. Filmy rentgenowskie nagrywane są w formie dynamicznie zmieniającego obrazu i nazywają się angiogramem.  W angiografie widać przepływ krwi w naczyniach serca i można uwidocznić jakiekolwiek zwężenia tętnic.

Następnie cewnik przemieszcza się do innej tętnicy w sercu. Angiogram jest więc badaniem pokazującym poszczególne tętnice i ich odgałęzienia.

Podczas zabiegu każdy pacjent jest monitorowany za pomocą ciągłego zapisu EKG, co pozwala na ocenę częstości rytmu serca.

Po badaniu następuje delikatne wyciągnięcie cewnika.

 

Co w przypadku, gdy w koronarografii lekarze stwierdzą przewężenia tętnic?

W trakcie koronarografii lekarze określą czy ewentualne zwężenia miażdżycowe w tętnicach w sercu wymagają interwencji medycznej.

Jeśli zwężenie zostanie uznane za nieistotne, nie wykonuje się zwykle żadnych poszerzeń.

Jeśli zwężenie istotnie zaburza przepływ krwi w naczyniach serca, wykonuje się w zależności od liczby zwężeń jedno- lub kilkukrotne zabiegi angioplastyki tętnic wieńcowych. Angioplastyki wykonywane są w trakcie koronarografii.

Drugą metodą leczenia w przypadku poważnych zwężeń to zabieg pomostowania aortalno-wieńcowego (popularnie zwany by-passami), który przeprowadzany jest przez kardiochirurgów.                                                                            

 

Co to jest angioplastyka tętnic wieńcowych?

Angioplastyka tętnic wieńcowych jest inwazyjną metodą leczenia zwężonych przez miażdżycę tętnic w sercu (czyli tzw. tętnic wieńcowych). Zwężenia te upośledzają przepływ krwi w sercu i mogą prowadzić do zawału serca i zgonu.

Angioplastykę wykonuje się w trakcie koronarografii. Obejmuje ona najcześciej poszerzenie zwężenia i wszczepienie stentu.

Stent to metalowe rusztowanie przypominające wyglądem sprężynkę. Raz wszczepiony stent pozostaje w naczyniach serca do końca życia.

 

Jak mam się przygotować do koronarografii?

U pacjentów zakwalifikowanych do koronarografii planowej wymagane jest skierowanie od lekarza rodzinnego.

Ponadto:

  • Przed wykonaniem koronarografii, każdy pacjent zostaje zbadany przez lekarza. Pacjentowi pobierana jest krew oraz wykonywane jest EKG.
  • Jeśli przyjmują Państwo leki „rozrzedzające krew” (acenokumarol, sintrom, syncumar, warfin), należy skonsultować z lekarzem ewentualne czasowe odstawienie tych leków ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia.
  • Jeśli przyjmują Państwo insulinę albo leki na cukrzycę, należy wcześniej skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia leczenia na czas zabiegu.
  • Jeśli mogą być Panie w ciąży, proszę powiadomić o tym fakcie lekarza przeprowadzającego koronarografię!
  • Zostaną Państwo poproszeni o zaprzestanie jedzenia i picia na kilka godzin przed zabiegiem. Jeśli zabieg jest zaplanowany w godzinach porannych proszę być na czczo! (chorzy na cukrzycę powinni wcześniej skonsultować się z lekarzem, żeby uniknąć spadku glikemii).
  • Mogą zostać Państwo poproszeni o zgodę na ogolenie okolicy pachwiny w celu umożliwienia operatorowi wkłucia do tętnicy udowej.
  • Będą Państwo poproszeni o wyrażenie świadomej zgody na poddanie się zabiegowi. Świadoma zgoda oznacza, że zrozumieli Państwo na czym polega zabieg i zostali Państwo poinformowani o możliwych powikłaniach (patrz niżej).

 

Jak długo trwa koronarografia?

W zależności od liczby zwężonych naczyń, cały zabieg wraz z angioplastyką trwa od 30 minut do 3 godzin.

 

Co się będzie ze mną działo po koronarografii?

Po zabiegu należy odpocząć przez kilka godzin w oddziale.  W tętnicy pozostawia się przez jakiś czas koszulkę naczyniową. W przypadku tętnicy udowej trwa to ok. 12 godzin. Przez ten czas nie można ruszać kończyną.

Miejsce wkłucia do tętnicy musi być uciśnięte po usunięciu tzw. koszulki naczyniowej. W przypadku tętnicy promieniowej nie ma konieczności leżenia kilka godzin w łóżku. W przypadku nakłucia tętnicy udowej należy leżeć w pozycji na wznak z obciążeniem w miejscu wkłucia przez ok. 5-6 godzin.

Jeśli przebieg hospitalizacji przebiega pomyślnie, zwykle następnego dnia po zabiegu pacjent zostaje wypisany do domu.

 

Jakie są możliwe powikłania i ryzyko związane z koronarografią?

Większość efektów niepożądanych jest o niewielkim znaczeniu dla pacjenta. Większość z nich obejmuje:

  • Podbiegnięcie krwawe (tzw. siniak)  w miejscu wkłucia do tętnicy
  • Zakażenie rany w miejscu wejścia cewnika do naczynia
  • Niektórzy osoby mogą doświadczyć krótko trwającego bólu o charakterze dławienia w klatce piersiowej. Ból ten ustępuje po koronarografii.
  • W trakcie podawania kontrastu może wystąpić nagłe uderzenie gorąca. Wiele osób doświadcza też uczucia ciepła w pachwinie podczas podawania kontrastu. Te wrażenia znikają po podaniu kontrastu. Operator poinformuje Państwa o możliwości ich wystąpienia przed podaniem kontrastu.
  • Rzadko, niektórzy wykazują reakcję alergiczną na podany kontrast.

Poważne powikłania są rzadkie, ale niestety czasem się zdarzają.

U niewielu pacjentów dochodzi udaru mózgu lub zawału serca w trakcie koronarografii. Rzadko, zdarzały się również przypadki uszkodzenia naczynia w sercu podczas przesuwania cewnika.

Ryzyko wystąpienia poważnych powikłań jest niewielkie i występuje u osób z wyjściowo zaawansowaną chorobą serca. W konsekwencji ww. poważnych powikłań, zdarzały się bardzo rzadko przypadki zgonów pacjentów.

Lekarz skieruje Państwa na koronarografię tylko w sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają niewielkie ryzyko.

 

Kiedy mogę podjąć normalną aktywność, np. prowadzenie pojazdów, ćwiczenia fizyczne, praca, aktywność seksualna?

W większości wypadków ograniczenia są niewielkie. Proszę porozmawiać z lekarzem, z którym wspólnie przedyskutują Państwo formy aktywności dozwolone po zabiegu.

 

Czy dostanę nowe leki po koronarografii?

W przypadku wszczepienia stentu do tętnicy w sercu, obowiązuje leczenie „rozrzedzające krew” (przeciwpłytkowe) które w zależności od rodzaju stentu może trwać do roku od koronarografii. Kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard) zaleca się przy braku przeciwwskazań przyjmować do końca życia.

Oprócz tego pacjenci otrzymują też leki obniżające cholesterol.

 

Kontakt telefoniczny:

  • dla pacjentów w trakcie kwalifikacji do zabiegu koronarografii: (58) 349 25 08
  • dla pacjentów zakwalifikowanych do planowej koronarografii:(58) 349 25 49
  • dla pacjentów zakwalifikowanych do planowej angioplastyki wieńcowej (PCI): (58) 349 25 43
  • Pracownia Hemodynamiczna:  (58) 349 27 01

 

 

 

© 2011 I Klinika Kardiologii.